دانلود طرح خاورمیانه بزرگ و تأثیر آن بر امنیت جمهوری اسلامی ایران

 

چکیده

هدف این مقاله توضیح مفاد و محتوا و تجزیه و تحلیل علل، انگیزه ها و اهداف طرح خاورمیانه بزرگ، با هدف واکاوی تأثیرات آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران است. به عبارت دیگر، منظور پاسخگویی به این سؤالات اصلی و فرعی است: دلایل، انگیزه ها و اهداف ایالات متحده از ارایه این طرح چیست؟ این طرح، چه جایگاهی در راهبرد امنیت ملی، سیاست خاورمیانه ای و نقش ملی آمریکا دارد؟ چرا فرآیند دموکراتیک سازی خاورمیانه در شرایط بین المللی پس از ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ آغاز و تعقیب می گردد؟ بازتاب ها و پیامدهای امنیت این طرح، برای کشورها و جوامع خاورمیانه کدامند؟ و سرانجام، تحقق و اجرای این طرح چه چالش ها و فرصت های امنیتی را برای جمهوری اسلامی ایران در پی خواهد داشت.

پاسخ احتمالی این پرسش ها در چارچوب فرضیه ذیل مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت: «طرح خاورمیانه بزرگ به مثابه یکی از راهکارها و سازوکارهای کانونی در راهبرد پیشگیرانه و مرکز ثقل راهبرد کلان امنیت ملی آمریکا به منظور مقابله با تهدیدات نامتقارن، ضمن ایجاد تهدیدات و چالش های امنیتی مختلف، فرصت هایی نیز برای تأمین و تحکیم امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران می فرآیند.»

در پایان، راه کارهایی برای بهره گیری جمهوری اسلامی از فرصت ها و دفع تهدیدات امنیتی این طرح ارایه می شود.

فهرست  مطالب

فهرست ۲

چکیده  ۳

مقدمه   ۴

نگاهی به تصویر تاریخی خاورمیانه        ۷

ساختار اقتصادی، سیاسی و اجتماعی      ۸

تشکیل خاورمیانه مدرن  ۱۴

تاریخچه طرح خاورمیانه بزرگ   ۱۴

مبانی نظری طرح خاورمیانه بزرگ         ۲۱

الف. مفاد و مفروضه های طرح   ۲۸

۱٫ توسعه ی سیاسی: دموکراتیک سازی      ۲۹

۲٫ توسعه علمی ـ آموزشی        ۳۰

۳٫ توسعه اقتصادی       ۳۱

ب. خاستگاه و اهداف طرح       ۳۲

۱٫ راهبرد امنیت ملی آمریکا       ۳۳

۲٫ نقش ملی آمریکا      ۳۹

۳٫ اهداف خاورمیانه ای آمریکا    ۴۲

ج. تأثیرات طرح بر امنیت ملی ایران       ۴۴

۱٫ چالش های امنیتی      ۴۵

۱ـ۲٫ چالش های سیاسی  ۴۸

۱ـ۳٫ چالش های اقتصادی         ۵۲

۱ـ۴٫ چالش های هویتی   ۵۵

۲٫ فرصت های امنیتی     ۵۹

۲ـ۲٫ فرصت های منطقه ای         ۶۲

برخی الزامات برای سیاست دفاعی ایران  ۶۶

نتیجه گیری و راه کارها    ۷۳

یادداشت         ۷۶

 منابع

1. خاورمیانه بزرگ شامل کلیه کشورهای جهان عرب، پاکستان، افغانستان، ایران، تریکه و اسراییل می شود.
2. متن کامل طرح خاورمیانه بزرگ در روزنامه عرب زبان فرامنطقه ای الحیات چاپ لندن، مورخ ۱۳ فوریه ۲۰۰۴ درج شده است.
3. بیلیس، جان، کن بوث، جان گارنت و فیل ویلیانر، استراتژی معاصر، نظریات و خط مشی ها، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی، ۱۳۷۴، ص۳، ریچارد اچ شوتز «مطالعات امنیت ملی قبل از جنگ سرد» در مطالعات امنیت ملی، اصغر افتخاری، تهران، پژوهشکده مطالعات راهبردی، ۱۳۸۱، ص ۸۱
4. کمیسیون امنیت ملی آمریکا، استراتژی امنیت ملی آمریکا در قرن ۲۱، جلال دهمشگی، بابک فرهنگی و ابوالقاسم راه چمنی، تهران، انتشارات مؤسسه فرهنگی و مطالعات تحقیقات بین المللی ابرار معاصر تهران ۱۳۸۱

دانلود